نشریۀ  اینترنتی نهضت مقاومت ملی ایران

N A M I R

‏پنجشنبه‏، 2011‏/02‏/10

 

34-100211

جدال روزانه کارگران

اعتراضات کارگری فراگیرتر می‏شود

 

کیوان بزرگمهر

 

مسوولان دولتی می‏گویند در سال آینده "یک و نیم میلیون فرصت شغلی جدید می‌سازیم." وزارت صنایع و معادن هم دیروز اعلام کرد: "۹۴  درصد از اهداف برنامه چهارم توسعه در زمینه ایجاد اشتغال صنعتی محقق شده است." یعنی ایجاد ۹۹۸ هزار شغل؛ و یا اینکه در بخش صنعت به ازای ایجاد هر یك شغل به طور مستقیم، ۳تا ۵ شغل غیر مستقیم ایجاد می‏شود.از این دست آمارها و اظهار نظرها در رسانه‏های دولتی  زیاد به چشم می‏خورد؛ اما این ماجرا طرف دیگری هم دارد. طرفی که در داخل ایران انعکاس خبری نمی یابد.

 

بر اساس آخرین خبرهای رسمی نزدیک به ١۰۰نفر ازکارگران کارخانه تولیدی وصنعتی سینجرگاز از کار اخراج شده اند. كارگران معترض پارس متال باز هم در مسجد این كارخانه تجمع كرده اند. كارگران كارخانه نئوپان شموشك ۲۰ ماه است دستمزدی دریافت نکرده اند. كارگران پوشینه بافت در مقابل استانداری قزوین تجمع اعتراضی برپا کرده اند و اخباردیگری از این دست.

 

جنگ جوانان ایرانی با غول بیکاری

 

ماه هاست در ایران نرخ بی‏کاری اعلام نشده است؛امری که باعث شده کارشناسان اقتصادی و فعالان کارگری و کارفرمایی به آمارهای دولت در زمینه ایجاد مشاغل جدید با دیده تردید بنگرند. آخرین بار ۲۳۰ روز پیش مرکز آمار ایران به عنوان متولی مستقیم محاسبه و اعلام نرخ بیکاری،  نرخ بی‏کاری را در کشور گزارش کرد. در آن زمان نرخ بی‏کاری ایران ۶/١۴ درصد اعلام شده بود. این آمار باید هر سه ماه یک بار اعلام شود. این در حالی است که از زمان روی کار آمدن دولت نهم نحوه تعریف افراد شاغل و بیکار تغییر کرد. از نظر دولت احمدی نژاد هر فردی که در هفته دو ساعت هم مشغول به کار باشد، از جرگه بیکاران خارج است.

بی جهت نیست که دو روز پیش موسوی، عضوكمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی گفت: "نرخ بیكاری اعلامی موجود یك سوم یا یك دوم نرخ واقعی بیكاری است و درحقیقت بیكاری واقعی حداقل 2 برابر نرخ اعلام شده است."

 

سرکوب، اولین سلاح حکومت

 

اخبار سال‏های اخیر ایران نه تنها نشانی از برطرف شدن نگرانی‏های خیل عظیم افراد جویای کار ندارد، بلکه حاکی از گسترش نارضایتی‏ها و اعتراضات افراد شاغل هم  هست. در این میان کارگرانی که با مشکلاتی چون عدم پرداخت به موقع دستمزد و اخراج از محل کار روبرو بوده‏اند سهم عمده اعتراضات را بر دوش کشیده‏اند.از همین روست که در روزهای اخیر منابع کارگری  از اعتراضات کارگران در نقاط مختلف ایران و همزمان با آن بازداشت شماری از فعالان کارگری توسط ماموران امنیتی جمهوری اسلامی خبر داده‏اند. رضا رخشان، شریف ساعد پناه، پیمان چالاکی و مجید حمیدی از جمله بازداشت شدگان اخیر هستند. در چند سال گذشته، ده‏ها فعال کارگری در شهرهای گوناگون ایران با برخوردهای امنیتی و قضایی مواجه شده اند. از آن جمله می توان به بازداشت دهها نفر از فعالان کارگری در مراسم روز جهانی کارگر در تهران و سنندج و یا بازداشت پنج تن از اعضای هیات مدیره سندیکای کارگران شرکت نیشکر هفت تپه اشاره کرد. در واکنش به این اعتراضات، مقام های جمهوری اسلامی، فعالان کارگری را نیز همراه با سایر فعالان اجتماعی ابزار نرم دشمن برای براندازی نظام توصیف کرده اند.

 

چندی پیش گای رایدر، دبیر کل کنفدراسیون بین المللی اتحادیه های کارگری با ارسال نامه ای به رهبر جمهوری اسلامی، بازداشت مسئول روابط عمومی سندیکای کارگران شرکت نیشکر هفت تپه را مورد انتقاد قرار داد. دبیر کل کنفدراسیون بین المللی اتحادیه های کارگری در نامه خود به آیت الله علی خامنه ای ضمن درخواست آزادی فعالان کارگری بازداشت شده، از نادیده گرفتن حقوق پایه ای کارگران توسط جمهوری اسلامی انتقاد کرده بود.

 

 زندگی کارگران، زیر خط فقر

 

هم اکنون یکی از دغدغه‏های اصلی کارگران ایران، نرخ غیر واقعی دستمزدهاست. چندی پیش حسین راغفر، تدوینگر نقشه فقر كشور، برای استان تهران فقر را درآمد ماهانه كمتر از ۸۵۰ هزار تومان اعلام و عنوان كرده بود كه این مبلغ كمتر از میزان واقعی خط فقر محاسبه شده است و با توجه به نرخ تورم، تعداد فرزند دانشجو و دانش آموز و اجاره ای بودن مسکن، در سال جاری خط فقرخیلی بیشتر از ۸۵۰ هزار تومان برای خانوار 5 نفره خواهد بود.

 

روز اول بهمن ماه شش تشکل کارگری در بیانیه‏ای اعلام کردند: "دستمزدهای زیر خط فقر برای کارگران غیرقابل تحمل است."  آنها در بیانیه خود گفته بودند که شورای عالی کار در طول سال‏های گذشته حداقل دستمزد کارگران را بدون حضور نماینده‏های واقعی آنان تعیین کرده است. کارگران از این نگرانند که با سیر صعودی هر ساله تورم، سال به سال خانواده هایشان در فقر و فلاکت بیشتری فرو بروند. آن هم در حالیکه حتی در همین شرایط هم خط فقر بیش از دو و نیم برابر حداقل دستمزد کارگران در ایران است.

 

نارضایتی‏ها سراسری است

 

فعالان کارگری در نقاط مختلف کشور آمارها و ادعاهای دولت را مخدوش می‏دانند. یک عضو كانون شوراهای اسلامی كار استان تهران به ایلنا گفته است: "در حال حاضر دولت مدعی است كه طبق تعهد قانونی خود در سال جاری ١۶ هزار فرصت شغلی در استان البرز ایجاد كرده است و این درحالی است شنیده‌ها و مشاهدات مربوط به اوضاع اشتغال استان البرز با ادعای دولت در تعارض است."

 

دبیر اجرایی خانه كارگر مازندران نیز معتقد است: "۸۰ درصد کارگران امنیت شغلی ندارند."

 

نصرالله دریابیگی گفته: "جامعه کارگری دچار مشکلات فراوان شده و قراردادهای موقت کار در شرکت های خدماتی و کارخانجات، معضلات بی شماری برای کارگران به وجود آورده است.  حقوق کارگری جوابگوی یک چهارم از هزینه های خانواده پنج نفری نیست." دبیر اجرایی خانه كارگر مازندران به وضعیت "بسیار اسفناك" كارگران نساجی مازندران (طبرستان، تلار، گونی بافی، فایناس و دفتر مركزی این واحد در تهران) اشاره كرده و گفته: "كارگران نساجی مازندران چند ماه حقوق دریافت نكرده‌اند و با مشكلات شدید روحی و روانی و شرمندگی نزد خانواده‌های خود مواجه‌اند. "

دبیراجرایی خانه كارگر زنجان هم گفته: "با وجود اجرای قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها هنوز گروهی ازخانواده‌های كارگری این استان موفق به دریافت یارانه‌های مرحله اول خود نشده‌ا‌ند."

 

مرتضی ریحانیان این تعداد را دو هزار خانوار اعلام کرده است.

 

چالش دستمزدهای سال آینده

 

فعالان کارگری معتقدند حداقل دستمزدها در سال آینده باید با توجه به هدفمند شدن یارانه‏ها بیش از صد در صد افزایش یابد؛امابر اساس اظهار نظر مسوولان دولتی پیش بینی می‏شود این مقدار از پانزده یا بیست درصد تجاوز نخواهد کرد.

 

علی كریمی؛ دبیراجرایی خانه كارگر قزوین معتقد است: "حداقل دستمزد كارگران ساده برای سال ۹۰ باید ۶۰۰ هزار تومان باشد تا جامعه كارگری بتواند حداقل نیازهای كنونی را بر مبنای هزینه‌های جدید تامین كند."

 

دبیر سابق كانون عالی شوراهای اسلامی كار كشور هم گفته است: "كارگران نباید به دلیل ترس از اخراج و بیكاری احتمالی از پیگیری مطالبات مزدی خود عدول كنند."

علیرضا حیدری برای این گفته خود دلیل می‏آورد که: "مطابق قانون دستمزد كارگردان باید با حداقل هزینه‌های زندگی برابری كند. "

 

 او افزایش حداقل دستمزد سال‏های اخیر را نا متناسب با افزایش هزینه‏های زندگی می‏داند.

 

دبیراجرایی‌خانه‌كارگرشهر ری‌ نیز در گفتگویی با خبرگزاری ایلنا رقم ۸۰۰ هزار تومان را برای حداقل دستمزد کارگران مناسب دانسته و گفته: "هررقمی‌كه به جز ۸۰۰ هزار تومان باشد وكمتر از این مبلغ باشد برای كارگران ایده‌آل نخواهد بود. این رقم براساس واقعیت‌های اقتصادی‌كشور است و شعار نیست."

 

وقتی راهی جز اعتصاب نیست

 

در چنین شرایطی شنیدن اخبار مربوط به اعتراضات و اعتصابات صنفی چندان دور از ذهن نیست. گرچه نهادهای دولتی به هر روشی، از سرکوب گرفته تا ارعاب و سانسور رسانه‏ای سعی در عادی جلوه دادن شرایط داشته باشند.

 

دیروز از  کارخانه تولیدی وصنعتی سینجرگاز که تولید کننده وسایل برودتی مثل یخچال وفریزر و... است خبر رسید که اخیرا نزدیک به ١۰۰نفر ازکارگران خودرا اخراج کرده است.

 

در تحولی دیگربیش از ۶۰ نفر از كارگران معترض لوله سازی خوزستان از ساعت ۸ صبح دیروزمقابل ساختمان حراست این شركت جمع و خواستار حقوقهای عقب مانده ۲۰ ماه گذشته شدند.سایت ایران کارگر از قول یكی از كارگران دراین مورد نوشته است: "با زد وبندهایی كه بین مقامات محلی و مدیر عامل وسهامدار این شركت صورت گرفته می‏خواهند با امروز و فردا كردن هم موج اعتراض كارگران را از سر بگذرانند ومارا خسته كنند كه ناامید شویم و ول كنیم."

 

كارگران كارخانه نئوپان شموشك  هم به مانند کارگران لوله سازی خوزستان ۲۰ ماه است دستمزدی دریافت نکرده اند. یازدهم بهمن ماه جاری ٣٠٠ نفر از كارگران این كارخانه در مقابل اداره كار و امور اجتماعی استان گلستان تجمع كردند. این كارگران سه روز قبل از آن نیز در رابطه با همین موضوع در مقابل استانداری گلستان تجمع اعتراضی برپا كرده بودند.

 

کارخانه پارس متال هم سه‏شنبه این هفته صحنه اعتراض بیش از ۲۵۰ نفر از كارگران بود که نسبت به سر دواندن كارگران توسط مقامات و ارگان های ذیربط معترض بودند. این عده یازده ماه است که هیچ گونه حقوقی دریافت نکرده‏اند. لازم به ذکر است كارخانه پارس متال از آذرماه تعطیل گردیده و برق این شركت نیز بدلیل بدهی های پرداخت نشده، قطع می‏باشد.

 

روز یكشنبه ۱۷ بهمن بیش از ۶۰ نفر از كارگران پوشینه بافت قزوین در اعتراض به ١١ ماه دستمزد پرداخت نشده خود، مقابل استانداری قزوین تجمع کردند. کارگران معترض خواهان رسیدگی نسبت به وعده و وعیدهای پوشالی کارفرمایان شرکت٬ احمدی نژاد٬ وزیر صنایع و معادن و دست اندرکاران استان قزوین بودند.

 

در همین روز اعتراض کارگری مشابهی هم در پاکدشت صورت گرفت. بیش از دویست نفر از کارگران اخراجی کارخانه آجر سازمایه در پاکدشت تهران، در اعتراض به یکسال دستمزدهای پرداخت نشده در مقابل دادگستری شهرستان پاکدشت دست به تجمع اعتراضی زدند. گزارش‏ها حاکی از این است که چهارصد و پنجاه نفر از كارگران آجرپزی سازمایه (تولید کننده آجرهای بهمنی) هر کدام حداقل پانزده تا بیست میلیون تومان از شرکت طلبکار است. کارگران خشمگین٬ خواهان یك سال دستمزد پرداخت نشده خود هستند.

 

 ائمه جمعه ناکارآمدی دولت را فهمیدند؟

 

موج فزاینده اعتراضات در بین کارگران در ماه‏های اخیر باعث عکس‏العمل‏های گوناگون و گاه متفاوتی شده است. گاها حتی ائمه جمعه نیزکه  به هواداری از احمدی‏نژاد و پیروی از رهبر جمهوری اسلامی شهره هستند، به انتقاد از عملکرد دولت در زمینه اشتغال پرداختند. نماینده‌ی ولی‌فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز هفته گذشته گفته بود: "32 سال از انقلاب اسلامی می‌گذرد اما انگیزه‌ای برای اشتغال و صنعت در فارس پیدا نیست."

 

 آیت‌الله اسدالله ایمانی در ادامه اظهارات خود در جمع پرسنل اداره‌كل كار و نمایندگان اتحادیه‌های كارگری استان فارس، افزوده بود: "با شعار نمی‌توان كار كرد باید فكر كرد و راه و روشی برای كار و اشتغال مردم مدنظر داشت. كارگری كه ۱۸ ماه حقوق نگرفته است سرانجامش به كجا می‌انجامد؟! اگر برنامه‌ریزی و انگیزه‌ی كار در استان بود، شاهد این اموری كه امروز بر ما می‌گذرد نبودیم. كارخانه‌های فارس یكی پس از دیگری تعطیل می‌شوند و كسی هم به فكر نیست. بیكاری ۲۴ درصدی در فارس فاجعه است."

 

از سوی دیگر در خطبه‏های این هفته شهرستان بابل امام جمعه این شهر با اذعان به فراگیر شدن موج بی‏کاری گفت: "امروز متاسفانه به‌دلیل ناامنی شغلی کارگران نگران هستند و متولیان کاروصنعت باید متوجه باشند که عدم رضایت کارگر مورد رضایت خداوند نیست. تعطیلی کارخانحات عملی ظالمانه به کارگران است و کارخانجاتی مانند روغن شکوفه بابل و فرش البرز بابلسر نیز جدا از این ظلم‌ها نمی‌باشد زیرا این دوکارخانه از دیرباز ممر درآمد عده‌یی بوده‌اند که سالها زندگی شرافتمندانه خود را سپری کرده‌اند. امروز یکی از دغدغه‌های اصلی کارفرما وسرمایه‌گذار حرکت‌های بعضی از کارگرنما‌هایی است که موجب گردیده سرمایه‌گذار رغبتی بر ایجاد سرمایه نکند."

 

خبرگزاری‏های مختلف اظهارات مشابهی از این دست را از تریبون‏های نمازجمعه شهرستانهایی چون کرمان، امیدیه، بیرجند، کاشان، خرم آباد و... نیز گزارش کردند. اظهاراتی که به احتمال زیاد بر اساس سوابق دولت محمود احمدی‏نژاد چندان جدی گرفته نخواهند شد.

 

منبع: روز